Jak wygląda system e-usług we Francji

Francuska administracja publiczna dysponuje ponad 10 000 stron internetowych. Można je rozpoznać po, obecnym w nagłówku strony, charakterystycznym, trójkolorowym logo z Marianną oraz w adresie internetowym – po rozszerzeniu url: gouv.fr.

Rząd francuski w 2000 roku udostępnił stronę internetową service-public.fr, która w 2009 roku została przebudowana i dostosowana do nowych potrzeb. Obecnie upraszcza dostęp do informacji administracyjnych poprzez publikację ogromnej liczby plików i linków do innych zasobów, w tym formularzy, procedur internetowych, tekstów informacyjnych, publicznych stron internetowych itp. Podstawowe informacje o portalu service-public.fr można uzyskać w 3 językach obcych (angielski, niemiecki i hiszpański). Usługom internetowym poświęcona jest strona mon.service-public.fr, gdzie w styczniu 2015 roku dostępnych było 11 tys. usług krajowych oraz 70 tys. lokalnych. Serwis ten wymaga utworzenia konta, w 2012 roku było ich ponad 4 mln, a w styczniu 2015 roku już ponad 5 mln (na 67 mln mieszkańców), czyli posiadało je tylko 7% obywateli. Do wysyłania elektronicznych formularzy potrzebny jest cyfrowy podpis.

We Francji odbyły się także próby wprowadzenia elektronicznego głosowania. Po raz pierwszy wprowadzono głosowanie internetowe w 2003 r. – wówczas Francuzi mieszkający w Stanach Zjednoczonych wybrali swoich przedstawicieli do Zgromadzenia Francuzów za Granicą. Natomiast w 2007 r. w wyborach prezydenckich wyborcy w niektórych lokalach wyborczych mieli możliwość korzystania z ekranów dotykowych i Internetu, by w ten sposób oddać swój głos. Taki system ułatwiał zliczanie głosów. Niestety nie obyło się bez problemów – bardzo często osoby biorące udział w wyborach musiały długo czekać na możliwość oddania głosu. Podobno wielu głosujących straciło cierpliwość i zrezygnowało z udziału w wyborach. Korzystanie z komputerów wyborczych najczęściej sprawiało problemy ludziom starszym, których zdezorientowało to, że musieli podchodzić do komputera kilkakrotnie. Ostatecznie zrezygnowano z tego rozwiązania.

Obecnie bardzo wiele usług administracji publicznej dostępnych jest elektronicznie.

E-usługi dostępne dla obywateli we Francji:

Usługa	Krótka charakterystyka
Podatek dochodowy	Deklaracje podatkowe są wstępnie wypełnione przez organy podatkowe przed wysłaniem na zewnątrz i podatnicy mogą modyfikować lub dodawać informacje w Internecie, jeśli to konieczne. Nie są wymagane żadne dokumenty uzupełniające, a kwota podatku, która będzie musiała zostać wypłacona jest natychmiast wskazana.
Wyszukiwanie ofert pracy za pośrednictwem urzędów pracy	W pełni funkcjonalny portal (www.pole-emploi.fr) w poszukiwaniu pracy. Użytkownicy mogą uzyskać dostęp do spersonalizowanych ofert pracy i wyświetlać swoje CV on-line
Pomoc społeczna	Informacje na temat świadczeń dla bezrobotnych, prawo do zasiłków na dzieci jest obliczane automatycznie, informacje na temat różnych rodzajów grantów dostępnych dla studentów
Dokumenty osobiste: paszporty, prawo jazdy	Informacje i formularze dostępne online. Wnioski paszportowe obsługiwane są przez władze lokalne lub przez lokalne biura rządu centralnego. Status wniosku o dostarczenie dowodu osobistego, paszportu może być kontynuowany w Internecie.
Rejestracja pojazdów	Informacje i formularze do pobrania. Usługi rejestracyjne pojazdu są obsługiwane przez lokalne biura rządu centralnego, a w niektórych przypadkach przez władze lokalne. W przypadku nowych samochodów, wnioski rejestracyjne są przekazywane elektronicznie przez dealerów samochodów.
Pozwolenia na budowę	Informacje i formularze do pobrania. Planowanie i pozwolenia na budowę są obsługiwane przez lokalne biura rządowe lub przez lokalne władze.
Zgłoszenia policyjne (np. w sprawie kradzieży)	Elektroniczne zawiadomienie o przestępstwach
Biblioteki publiczne	Dostęp do katalogów on-line, zapewniony jest także dostęp do dzieł cyfrowych (dokumenty prasowe w zestawie), a także zdjęć i wielu godzin materiału audio
Świadectwa (urodzin, ślubu): składanie wniosków i dostarczanie	Wniosek online jest dostępny za pośrednictwem portalu www.service-public.fr., gdy wniosek zostaje zarejestrowany, przedmiotowy dokument zostanie wysłany zwykłą pocztą.
Zapisy na uczelnie wyższe/uniwersytety	Centralna informacja o miejscach. Zapisy są obsługiwane przez poszczególne uniwersytety i akademie
Zmiana adresu zamieszkania	Obywatele mogą komunikować ich zmianę do szeregu organów administracji publicznej za pośrednictwem pojedynczej usługi powiadomień.
Usługi związane ze zdrowiem	Każdy ubezpieczony pacjent ma własną kartę elektroniczną z wszystkimi danymi. Lekarz wprowadza ją do specjalnego czytnika i przesyła do ubezpieczyciela, dane o koszcie wizyty i leczenia, tak aby pacjent mógł uzyskać zwrot kosztów.

E-usługi dostępne dla przedsiębiorstw we Francji:

Usługa	Krótka charakterystyka
Świadczenia społeczne dla zatrudnionych	Net-entreprises.fr Portal oferuje szeroki zakres usług związanych ze składkami na ubezpieczenie społeczne, w tym informacje, symulacje, a także zabezpieczone deklarację i zapłatę z wykorzystaniem certyfikatów elektronicznych.
Podatek od osób prawnych: deklaracje, powiadomienia	Informacje i usługi on-line dla wszystkich firm, w tym deklaracje podatku od osób prawnych oraz płatności.
VAT: deklaracje, powiadomienia	Informacje i formularze dostępne do pobrania, możliwość złożenia deklaracji i zapłaty VAT w formie elektronicznej
Rejestracja nowych przedsiębiorstw	Możliwość rejestracji przedsiębiorstw online
Przekazywanie dokumentów do urzędów statystycznych	Cały proces odbywa się drogą elektroniczną
Deklaracje celne	e-Usługi dla zgłoszeń celnych i płatności
Pozwolenia związane z ochroną środowiska	Informacje i formularze do pobrania dla zezwoleń związanych z ochroną środowiska
Zamówienia publiczne	Wszystkie ministerstwa i Rząd (z wyjątkiem Ministerstwa Obrony, które ma swoją własną platformę) – korzystają z platformy elektronicznej zamówień publicznych „Marches-Publics.gouv.fr”. Dzięki tej platformie, organy sektora publicznego mogą publikować zaproszenia do składania ofert w trybie online i otrzymywać oferty elektronicznie. Jego stosowanie przez władze lokalne jest opcjonalne.

O bardzo wysokim poziomie e-usług świadczy pozycja Francji w rankingu indeksu EGDI, w którym ONZ bada poziom rozwoju usług elektronicznej administracji we wszystkich 193 krajach członkowskich. Poziom rozwoju e-administracji oceniany jest według opracowanego przez ONZ indeksu EGDI – E-Government Development Index. Koncepcja indeksu bazuje na holistycznym podejściu do e-usług publicznych. W 2014 roku na pierwszym miejscu w rankingu ONZ znalazła się Republika Korei z EGDI na poziomie 0.9462, a Francja z wynikiem 0,8938 zajęła czwarte miejsce (pierwsze wśród krajów europejskich). Dla porównania Polska uzyskała w tym rankingu 42 miejsce z wynikiem 0.6482. Na podkreślenie zasługuje fakt, że w ciągu dwóch lata (2012 – 2014) Francja przesunęła się w tym rankingu o dwa miejsca w górę.

Źródło: UNITED NATIONS E-GOVERNMENT SURVEY 2014

Korzystanie z e-usług we Francji jest popularne wśród obywateli. Odsetek osób korzystających z e-usług w 2010 roku wynosił 57%, a w 2014 już 64% i znacznie przewyższał średnią w UE. Dla porównania odsetek ten w Polsce wynosi 27%.

Odsetek osób korzystających z e-usług we Francji

Źródło: eGovernment in France, January 2015, Edition 17.

Podsumowując, Francja ma doskonale
rozwiniętą administrację elektroniczną, zarówno pod względem technologicznym
jak również merytorycznym. Niemniej udoskonalane są, wprowadzane nowe serwisy
internetowe do komunikacji petentów z francuskimi urzędami.

Autor: dr Łukasz Kryśkiewicz, pracownik Ministerstwa Cyfryzacji

Źródła:

eGovernment
in France, January 2015, Edition 17.0

Eurostat

https://mdel.mon.service-public.fr

Papińska-Kacperek J., Wassilew A., Stan
udostępniania publicznych e-usług w wybranych krajach Unii Europejskie,
Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Nr 874 Studia
Informatica nr 37/2015