Nie daj się oskubać w sieci

Prezenty zamawiane przez internet, paczki, kartki z życzeniami – co zrobić, gdy nie dojdą na czas? Czy można oddać nietrafiony prezent bez względu na kraj zakupu? Jak płacić bezpiecznie? Najważniejsze porady dla kupujących w sieci przygotowały wspólnie: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Urząd Komunikacji Elektronicznej oraz Europejskie Centrum Konsumenckie.

Tłumy w centrach handlowych, kolejki i gorączka
poszukiwań. To tradycyjny przedświąteczny obrazek. Zamiast tego można kupić
prezenty bez wychodzenia z domu, siedząc z kubkiem kawy przed komputerem. W
poszukiwaniu gwiazdkowych inspiracji warto odwiedzić nie tylko rodzime e-sklepy,
ale także zajrzeć do tych niemieckich, brytyjskich czy włoskich. Główne
argumenty za korzystaniem z zagranicznych zakupów online to niższe ceny i
większy wybór, np. sprzętu elektronicznego, markowych kosmetyków czy odzieży, w
porównaniu do krajowej oferty.

Świąteczne
e-zakupy za granicą

Jak wynika z raportu Online
Cross-Border Mystery Shopping
, opracowanego przez Sieć Europejskich
Centrów Konsumenckich (ECC-Net), 94
proc. kupujących w zagranicznych e-sklepach z UE otrzymało zamówione produkty, a
99 proc. z nich nie miało wad i było 
zgodnych z zamówieniem.
Mimo to rocznie tylko około 2 proc. Polaków
dokonuje zakupów w sklepach internetowych z innych krajów UE (dane
Komisji Europejskiej
).

Dziś już
możemy powiedzieć, że zakupy przez internet w innych krajach UE są co najmniej
tak samo bezpieczne, jak krajowe. Dowodzą tego aktualne badania. Wciąż jednak
barierą są stereotypy zakorzenione w świadomości konsumentów, które nie
odzwierciedlają rzeczywistości
– mówi Piotr Stańczak, Dyrektor
Europejskiego Centrum Konsumenckiego w Polsce.

Dlaczego
warto kupować od sprzedawców z UE?

Najbardziej korzystne dla polskiego konsumenta jest
kupowanie w sklepach internetowych zarejestrowanych w krajach należących do
Jednolitego Rynku Europejskiego. Oto kilka powodów:

  • parasol ochrony, który tworzy prawo UE (umożliwia
    m.in. odstąpienie od umowy oraz daje prawo do reklamacji towaru w ciągu 2 lat);
  • brak cła i formalności z tym związanych;
  • darmowe wsparcie prawne w razie problemów
    (Europejskie Centra Konsumenckie w całej UE udzielają bezpłatnie pomocy i
    pomagają w dochodzeniu roszczeń konsumentom, którzy napotkali na problemy z
    europejskimi sprzedawcami).

Jak płacić za zagraniczne zakupy w internecie?

Najbardziej popularną formą płatności za
zagraniczne zakupy internetowe jest karta kredytowa oraz systemy płatności
online typu PayPal, PayU, Dotpay itp.

  • Karta
    kredytowa
    : stanowi bezpieczną formę płatności ze względu na możliwość
    zgłoszenia się do banku, który w imieniu klienta wystąpi do organizacji
    wydającej kartę (np. Visa, MasterCard) o wszczęcie procedury obciążenia
    zwrotnego (tzw. charge back) w sytuacji, gdy sprzedawca nie wywiąże się z
    umowy.
  • Systemy
    płatności online – firmy depozytowe
    : polegają one na powiązaniu karty
    kredytowej lub rachunku bankowego z kontem w danym systemie. Oferują
    zabezpieczenie podobne do charge back. Jeśli zapłata za internetowe zakupy była
    dokonana za pośrednictwem firmy depozytowej, klient może zwrócić się z
    wnioskiem o zwrot wpłaconej kwoty, jeśli zamówiony produkt do niego nie dotrze.
  • Przelew
    ekspresowy
    za granicę (za
    pośrednictwem np. Western Union, MoneyGram) lub przelew na prywatne konto osoby
    podającej się za przedsiębiorcę
    : NIE NALEŻY płacić osobom obcym (np.
    sprzedawcy z internetu), korzystając z tych form płatności, bo są to sposoby
    wykorzystywane przez oszustów do wyłudzania pieniędzy. Firma świadcząca usługi
    zagranicznego przelewu ekspresowego nie bierze na siebie odpowiedzialności za
    wiarygodność odbiorcy przekazu pieniężnego. Jeśli ten okaże się naciągaczem,
    bardzo trudno będzie odzyskać pieniądze. Ostrożnie należy podchodzić także do
    wpłat na prywatne konta sprzedawców – jeśli sklep internetowy ma siedzibę w
    Wielkiej Brytanii, a sprzedawca prosi o wpłatę na prywatne konto w nigeryjskim
    banku, to z transakcji należy się natychmiast wycofać.

Siedem
dni na zmianę zdania i dwa lata na reklamację

Panu Kowalskiemu przysługuje co najmniej 7 dni
roboczych w UE (w Polsce – 10 dni kalendarzowych) na odstąpienie od umowy bez podania przyczyny i ponoszenia
dodatkowych opłat. Termin liczony jest od dnia dostarczenia produktu (sprzedaż
towarów) lub od daty zawarcia umowy (sprzedaż usług). We wskazanym czasie
wystarczy wysłać do sprzedawcy oświadczenie o odstąpieniu, a potem sam produkt.
Sprzedawca jest zobowiązany zwrócić pieniądze w ciągu 30 dni (w tym koszty
pierwotnej przesyłki, klient płaci tylko za odesłanie produktu).

Trzeba pamiętać, że prawo do odstąpienia od
umowy na odległość nie przysługuje m.in. przy zakupie biletów lotniczych lub na
imprezy rozrywkowe (mecze, koncerty, teatr), wycieczek turystycznych oraz
produktów indywidualnie dostosowanych do potrzeb klienta (np. bransoletka z
zawieszką, na której wygrawerowano inicjały obdarowanego)
– mówi Anna
Żochowska, prawnik z Europejskiego Centrum Konsumenckiego w Polsce.

Jeśli kupiony przez internet produkt (futro z norek, aparat fotograficzny czy
deska snowboardowa) okaże się wadliwy lub niezgodny z umową, objęty jest takim
samym – dwuletnim – prawem do reklamacji, jakie obowiązuje wobec produktów
kupionych w sklepie stacjonarnym.

Komu nie należy ufać?

Witryna internetowa sklepu, na której nie ma danych
rejestrowych firmy, adresu geograficznego siedziby, podano jedynie e-mail w
ogólnodostępnej domenie (np. shop@gmail.com),
a opcją płatności jest zagraniczny przelew ekspresowy (np. Western Union czy
MoneyGram) lub wpłata na konto osoby prywatnej – to oznaki pozwalające z dużym
prawdopodobieństwem przypuszczać, że mamy do czynienia ze sklepem niegodnym zaufania.

Gdzie
szukać pomocy?

W razie problemów z produktem lub usługą
zakupionymi od sprzedawcy z innego kraju UE pomocą służy Europejskie Centrum
Konsumenckie w Polsce. Prawnicy ECK Polska bezpłatnie udzielają porad prawnych
(codziennie dyżuruje prawnik pod numerem tel. +48 22 55 60 118). ECK
pomaga również w polubownym dochodzeniu roszczeń od przedsiębiorców
zarejestrowanych poza Polską, w krajach UE (np. gdy niemiecki sklep internetowy
nie przysłał zamówionego towaru lub nie odpowiada na reklamację wadliwego
towaru). Skargę można złożyć poprzez formularz na stronie www.konsument.gov.pl lub e-mailem (info@konsument.gov.pl).

Więcej szczegółów:

  • Bezpieczne e-zakupy za granicą – Europejskie Centrum Konsumenckie www.konsument.gov.pl
  • Siedem kroków ułatwiających zakupy w sieci – Urząd Ochrony Konkurencji
    i Konsumentów  www.uokik.gov.pl
  • Praktyczny poradnik, jak bezpiecznie korzystać z usług pocztowych –
    Urząd Komunikacji Elektronicznej www.uke.gov.pl
Redakcja