W skrócie:

• TSUE w sprawie C-471/24 potwierdził zgodność WIBOR z rozporządzeniem BMR
• Sądy nie mogą badać metody ustalania wskaźnika referencyjnego
• Banki nie muszą informować o szczegółowej metodologii WIBOR
• Klauzule odsetkowe podlegają jednak ocenie pod kątem uczciwości

Co dokładnie orzekł Trybunał w sprawie C-471/24

TSUE stwierdził, że warunek umowny przewidujący oprocentowanie zmienne oparte na WIBOR podlega dyrektywie konsumenckiej 93/13. Sądy krajowe mogą badać takie klauzule pod kątem uczciwości, ale nie mogą weryfikować samej metody ustalania wskaźnika referencyjnego.

Jak podaje Bankier.pl, zezwolenie sądom cywilnym na taką weryfikację podważyłoby system zarządzania wskaźnikami ustanowiony przez rozporządzenie BMR.

TSUE potwierdził, że stanowisko sądów powszechnych zgodnie z którym bank nie ma obowiązku przedstawiania konsumentowi wykładu z zakresu ekonomii i matematyki jest prawidłowe, z uwagi na fakt, że wiedza konsumenta co do szczegółowego mechanizmu wyznaczenia WIBOR-u jest kompletnie nieistotna z punktu powzięcia świadomej decyzji co do związania się umową kredytu - tłumaczą radcy prawni w Lawspective.

Trybunał uznał, że WIBOR jako wskaźnik kontrolowany przez KNF i europejski organ nadzoru jest legalny. Jednocześnie wskazał, że ocena uczciwości klauzuli odsetkowej powinna polegać na porównaniu oprocentowania z umowy z odsetkami ustawowymi oraz stawkami rynkowymi z dnia zawarcia umowy.

Zdaniem Tadeusza Białka, prezesa Związku Banków Polskich

„to bardzo ważny dzień dla polskiego sektora bankowego. Dzisiejszy wyrok TSUE jednoznacznie potwierdził legalność oraz prawidłowość funkcjonowania wskaźnika WIBOR. Trybunał wyraźnie stwierdził, że nie istnieją podstawy do kwestionowania tego wskaźnika, który jest regulowany przepisami unijnego rozporządzenia BMR. Oznacza to, że sądy cywilne nie mają kompetencji do badania ani podważania jego legalności”.

Czy wyrok TSUE kończy spory o kredyty WIBOR

Wbrew kategorycznym komunikatom sektora bankowego, wyrok nie zamyka drogi do dochodzenia roszczeń. Jak wynika z analizy wyroku TSUE, oś sporu przesuwa się z oceny samego wskaźnika na analizę relacji bank-konsument oraz jakości przekazanych informacji.

Skala zjawiska pozostaje ograniczona. Z danych Związku Banków Polskich wynika, że liczba spraw kwestionujących klauzule WIBOR wzrosła z 1532 pod koniec 2024 roku do 2422 we wrześniu 2025 roku. To średnio 99 nowych pozwów miesięcznie.

• Przy 3,8 mln aktywnych umów kredytowych opartych na WIBOR, sprawy sądowe stanowią ułamek promila.

Dotychczasowe orzecznictwo jest korzystne dla banków. ING Bank Śląski raportuje 9 prawomocnych wyroków - wszystkie na korzyść banku. mBank potwierdza podobną tendencję.

Na co powinni zwrócić uwagę kredytobiorcy

Wyrok TSUE nie oznacza automatycznej przegranej kredytobiorców, ale zmienia strategię procesową:

• Kluczowe stają się dowody z dokumentów sprzedażowych i przebiegu zawierania umowy
• Sąd będzie badał, czy konsument miał rzeczywistą możliwość zrozumienia skutków ekonomicznych
• Bank nie musi informować o metodologii WIBOR, ale musi odsyłać do publicznych źródeł
• Porównanie oprocentowania z odsetkami ustawowymi może przesądzić o wyniku sprawy

Warto pamiętać, że informacja prasowa pochodzi od kancelarii Lawspective reprezentującej banki, co może wpływać na interpretację wyroku. Stanowisko organizacji konsumenckich jest bardziej ostrożne - wskazują na możliwość dalszego dochodzenia roszczeń w indywidualnych przypadkach.

Warto zapamiętać

• Wyrok TSUE C-471/24 nie unieważnia kredytów WIBOR, ale zmienia pole sporu
• Kredytobiorcy mogą kwestionować jakość informacji, nie sam wskaźnik
• Dotychczasowe wyroki polskich sądów są korzystne dla banków
• Analiza indywidualnej umowy może być zasadna przy wątpliwościach co do procesu sprzedaży

Źródło: Lawspective, Związek Banków Polskich, Bankier.pl, money.pl

Foto: Freepik