W skrócie:

• GZM dostała 32 mln zł z funduszy UE na cyfryzację transportu
• Światowy rynek smart city urośnie do 3,7 bln dol. w 2030 roku
• GZM prowadzi platformę z 300 zbiorami otwartych danych publicznych

32 miliony na transport przyszłości

Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zrealizuje projekt "Cyfryzacja GZM" o wartości ponad 46 mln zł, z czego 32 mln zł pochodzi z Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021-2027. Jak poinformował przewodniczący zarządu GZM Kazimierz Karolczak, inwestycja obejmie wyposażenie autobusów w nowoczesne komputery pokładowe, kasowniki umożliwiające płatność kartą oraz systemy automatycznego zliczania pasażerów.

Projekt przewiduje także uruchomienie aplikacji mobilnej dla osób z niepełnosprawnościami, wdrożenie rozwiązań cyberbezpieczeństwa oraz usprawnienie geoportalu GZM. Transport GZM obsługuje 41 miast i gmin centralnej części województwa śląskiego, oferując zintegrowany system biletowy obejmujący autobusy, tramwaje, trolejbusy i pociągi regionalne.

• Według Grand View Research, światowy rynek rozwiązań smart city był w 2024 roku wart 878 mld dol., a do 2030 roku wzrośnie do 3,7 bln dol. - to wzrost o 29,4 proc. rocznie.

GZM w czołówce ośrodków AI w Polsce

Ministerstwo Cyfryzacji w zaktualizowanej "Polityce rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku" wskazało GZM jako jeden z wiodących krajowych ośrodków rozwoju AI. Status ten otwiera metropolii dostęp do infrastruktury obliczeniowej - superkomputerów Fabryki AI, Gigafabryki AI oraz zasobów konsorcjum PLGrid.

GZM dysponuje silnym zapleczem badawczo-naukowym: uczelnie wyższe, instytuty badawcze i rozwijający się sektor technologiczny. Lokalne jednostki naukowe prowadzą prace nad uczeniem maszynowym, analizą danych, cyberbezpieczeństwem i systemami wspierającymi zdrowie publiczne.

• Więcej o koncepcji smart city w Polsce 

Dla porównania: Warszawa awansowała w IMD Smart City Index 2025 z 38. na 28. miejsce na świecie, wyprzedzając Nowy Jork, Berlin i Toronto. Kraków zajął 76. pozycję. Oba miasta otrzymały ocenę BBB, podczas gdy liderzy rankingu - Zurych i Oslo - uzyskali AA.

Otwarte dane i monitoring środowiska

Platforma GZM Data Store udostępnia około 300 zbiorów danych na piątym poziomie otwartości - od pozwoleń na budowę po ewidencję dróg publicznych. Dane pochodzą z GZM, Zarządu Transportu Metropolitalnego oraz 28 gmin członkowskich. Inwestorzy mogą korzystać z nich bez kolejek w urzędzie.

W czerwcu 2025 roku GZM przeprowadziła pilotaż z wykorzystaniem dronów i podczerwieni do mapowania miejsc o dużym zanieczyszczeniu. Bezzałogowe statki wykonały loty testowe nad Gliwicami, Pilchowicami i Sośnicowicami, sprawdzając możliwości monitoringu środowiska, wykrywania nielegalnych wysypisk i inspekcji trudno dostępnych terenów.

"Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia to 41 miast i gmin. Każde świadczy usługi w niezależny sposób, dlatego trudno podsumować jednym budżetem, ile pieniędzy przeznaczamy na smart city. My koordynujemy systemy poprzez otwarte dane" - mówi Kazimierz Karolczak, przewodniczący zarządu GZM.

Warto zapamiętać

• GZM inwestuje w cyfryzację transportu publicznego - nowoczesne kasowniki i systemy zliczania pasażerów poprawią jakość usług dla 2,3 mln mieszkańców
• Platforma otwartych danych z 300 zbiorami ułatwia inwestorom i mieszkańcom dostęp do informacji publicznej bez wizyt w urzędzie
• Polskie miasta zajmują odległe miejsca w światowych rankingach smart cities - Warszawa na 28., Kraków na 76. pozycji w IMD Smart City Index 2025

Źródło: Newseria, Ministerstwo Cyfryzacji, Grand View Research, IMD Smart City Index 2025

Foto: Freepik