Składki ZUS dla JDG w 2026 roku wzrosną do 1441,80 zł miesięcznie w wariancie preferencyjnym (30 proc. płacy minimalnej), co przy rosnących kosztach prowadzenia działalności skłania przedsiębiorców do analizy alternatywnych struktur prawnych.

W skrócie:

• Składki ZUS dla JDG w 2026: 1441,80 zł miesięcznie
• Koszt założenia sp. z o.o.: od 1425 zł
• Estoński CIT: efektywna stawka 20-25 proc.

Jak wysokie składki ZUS wpływają na opłacalność JDG

Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą w 2026 roku zapłacą składki ZUS w wysokości minimum 1441,80 zł miesięcznie przez pierwsze 24 miesiące działalności. Po tym okresie podstawa wymiaru wzrasta do pełnej kwoty minimalnego wynagrodzenia. Dla porównania, wspólnicy wieloosobowej spółki z o.o. nie płacą składek ZUS, jeśli nie pełnią funkcji w zarządzie.

Nieograniczona odpowiedzialność właściciela JDG za zobowiązania firmy całym majątkiem osobistym stanowi dodatkowe ryzyko, szczególnie w branżach o wysokich obrotach lub działających na kredyt. Wierzyciele mogą sięgnąć po prywatne nieruchomości, oszczędności i inne aktywa przedsiębiorcy.

Z kasowego PIT, wprowadzonego w 2025 roku, nie mogą korzystać wspólnicy spółek cywilnych i jawnych - ograniczenie dotyczy wyłącznie przychodów z tych spółek. Przedsiębiorca prowadzący równolegle JDG i spółkę cywilną może stosować kasowy PIT tylko do przychodów z jednoosobowej działalności.

Ile kosztuje założenie i prowadzenie spółki z o.o.

Minimalny koszt założenia spółki z o.o. w 2025 roku wynosi około 1425 zł, w tym 600 zł opłaty sądowej, 800 zł za usługi notarialne i 25 zł podatku od czynności cywilnoprawnych. Kapitał zakładowy to minimum 5000 zł, który można wnieść gotówką lub aportem.

Rejestracja przez system S24 pozwala skrócić czas założenia spółki do kilku dni roboczych. Miesięczne koszty prowadzenia pełnej księgowości wahają się od 500 do 2000 zł, w zależności od skali działalności i liczby dokumentów.

• Dla porównania, obsługa księgowa JDG z księgą przychodów i rozchodów kosztuje 200-500 zł miesięcznie.

Przekształcenie JDG w spółkę z o.o. to proces wieloetapowy, wymagający sporządzenia planu przekształcenia, wyznaczenia biegłego rewidenta przez sąd (koszt 3000-5000 zł) oraz rejestracji w KRS. Łączne koszty przekształcenia wahają się od 7500 do 12 500 zł.

Estoński CIT - odroczenie podatku do momentu wypłaty zysku

Estoński CIT pozwala odroczyć moment zapłaty podatku dochodowego do chwili rzeczywistej dystrybucji zysku wspólnikom. Efektywna stawka opodatkowania wynosi 20 proc. dla małych podatników (zamiast 26,29 proc. w tradycyjnym CIT + PIT od dywidendy) i 25 proc. dla pozostałych (zamiast 34,39 proc.).

Spółki korzystające z estońskiego CIT od 2022 roku zbliżają się do końca czteroletniego okresu obowiązywania tej formy opodatkowania. Według Grant Thornton, w 2026 roku nie przewiduje się istotnych zmian w zasadach funkcjonowania estońskiego CIT, choć przedsiębiorcy powinni przygotować się do decyzji o kontynuacji lub zmianie formy opodatkowania.

Warunkiem skorzystania z estońskiego CIT jest m.in. prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej, zatrudnianie pracowników lub ponoszenie określonych wydatków inwestycyjnych. Spółka nie może być w trakcie likwidacji ani postępowania upadłościowego.

Kiedy warto rozważyć spółkę komandytową lub PSA

Spółka komandytowa łączy zalety różnych form prawnych - komplementariusze zarządzają firmą i odpowiadają bez ograniczenia za zobowiązania, podczas gdy komandytariusze wnoszą kapitał i odpowiadają tylko do wysokości wkładu.

• Ta struktura sprawdza się w projektach wymagających podziału ról między aktywnych zarządzających a pasywnych inwestorów.

Prosta spółka akcyjna, funkcjonująca od 2021 roku, wymaga symbolicznego kapitału akcyjnego w wysokości zaledwie 1 zł. Akcje nie posiadają wartości nominalnej, co daje elastyczność przy zmianach kapitałowych bez modyfikowania umowy spółki. PSA oferuje dwa modele zarządzania - dualistyczny (zarząd i rada nadzorcza) oraz monistyczny (rada dyrektorów).

Rejestracja PSA przez Internet może zająć kilka dni roboczych, podobnie jak w przypadku spółki z o.o. Forma ta jest szczególnie atrakcyjna dla startupów technologicznych i firm planujących szybką emisję akcji.

Fundacja rodzinna jako narzędzie sukcesji

Fundacja rodzinna, wprowadzona do polskiego prawa w 2023 roku, pozwala na zabezpieczenie sukcesji i ochronę majątku rodzinnego.

• Może prowadzić działalność gospodarczą, a opodatkowanie beneficjentów jest korzystniejsze niż w przypadku tradycyjnego dziedziczenia.

Fundacja rodzinna wymaga kapitału założycielskiego minimum 100 tys. zł oraz sporządzenia statutu w formie aktu notarialnego. Koszty założenia wahają się od 10 do 20 tys. zł, w zależności od złożoności struktury i zakresu majątku.

Warto zapamiętać:

• Przed 2027 rokiem zaktualizuj kody PKD zgodnie z klasyfikacją 2025
• Porównaj koszty ZUS w JDG z oszczędnościami w spółce wieloosobowej
• Rozważ estoński CIT przy reinwestowaniu zysków w rozwój firmy
• Skonsultuj przekształcenie z doradcą podatkowym - błędy mogą kosztować

Wybór formy prawnej firmy to decyzja strategiczna wpływająca na wysokość podatków, składki społeczne, zakres odpowiedzialności za zobowiązania oraz możliwości rozwoju. Dynamicznie zmieniające się przepisy, w tym nowa PKD 2025 i modyfikacje w opodatkowaniu, sprawiają, że struktura sprawdzająca się na starcie może dziś hamować rozwój lub generować niepotrzebne koszty. Przedsiębiorcy mają dwa lata na dostosowanie kodów PKD do nowej klasyfikacji, co stanowi naturalny moment na kompleksową weryfikację formy prawnej prowadzonej działalności.

Źródło: Kancelaria Prawna Skarbiec, Główny Urząd Statystyczny, Grant Thornton

Foto: Freepik