W skrócie:

• Do października 2025 wypłacono 19 mld zł wsparcia
• 940 tys. umów w programie Czyste Powietrze
• Wymieniono 450 tys. tzw. kopciuchów
• 2456 certyfikowanych budynków w Polsce
• Certyfikowane budynki to już 50 mln mkw.
• Budynki odpowiadają za 40% zużycia energii UE

Dlaczego to ważne?

Działania dotyczące poprawy efektywności energetycznej obejmują miliony Polaków – zarówno właścicieli domów jednorodzinnych, jak i zarządców budynków użyteczności publicznej czy firm deweloperskich. W latach 2018–2023 złożono ponad 758 tys. wniosków o dofinansowanie, a podpisano ponad 639 tys. umów. Skala inwestycji przekłada się na realne zmniejszenie emisji CO2 oraz oszczędność energii.

Zaskakujące jest tempo wzrostu certyfikowanych powierzchni: od marca 2024 roku przybyło rekordowe 11,6 mln mkw., co oznacza wzrost o 21% rok do roku i pojawienie się aż 421 nowych certyfikowanych budynków. To potwierdza, że polski rynek staje się dojrzały pod względem standardów zrównoważonego budownictwa.

Jakie są główne programy wsparcia dla budynków w Polsce

Najważniejsze programy to Czyste Powietrze oraz projekty finansowane z Krajowego Planu Odbudowy i Funduszu Modernizacyjnego. Program Czyste Powietrze działa od września 2018 roku i skupia się na wymianie nieefektywnych źródeł ciepła oraz termomodernizacji domów jednorodzinnych.

W ramach środków KPO sfinansowano ponad 300 projektów modernizacji szkół na kwotę ponad 1,7 mld zł. W nowej odsłonie programu Czyste Powietrze wprowadzono obowiązkowe potwierdzenie standardu energetycznego przed i po inwestycji oraz racjonalizację wydatków.

– Poprawa efektywności energetycznej budynków publicznych i mieszkalnych jest priorytetem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, prezeska NFOŚiGW.

Ile środków przeznaczono na modernizację do tej pory

Od początku programu Czyste Powietrze wypłacono blisko 19 mld zł, a tylko od stycznia 2024 do października 2025 roku – ponad 10 mld zł. Na kolejne lata rząd pozyskał już ponad 30 mld zł: z KPO (13 mld zł), FEnIKS (7,9 mld zł) oraz Funduszu Modernizacyjnego (10 mld zł).

Zaległości w wypłatach za rok 2024 zostały już uregulowane dla wszystkich prawidłowo złożonych wniosków o płatność.

Ile jest certyfikowanych budynków i jaka jest ich powierzchnia

Według raportu PLGBC „Zrównoważone certyfikowane budynki 2025” w Polsce jest obecnie certyfikowanych już 50 mln mkw. powierzchni użytkowej, co stanowi około 2% całkowitej powierzchni krajowych budynków. Liczba certyfikowanych obiektów wynosi obecnie 2456 – to wzrost o 21% rok do roku.

– Magazyny stanowią dziś aż 54% certyfikowanej powierzchni, biura – 25,5%, a mieszkania – tylko 2,6% – podkreśla Alicja Kuczera, dyrektorka zarządzająca PLGBC.

Jakie są kryteria certyfikacji ekologicznych budynków

W Polsce stosuje się systemy takie jak BREEAM, DGNB, HQE, LEED, WELL Building Standard oraz Zielony Dom dedykowany mieszkalnictwu. Certyfikacje oceniają oszczędność energii, jakość środowiska wewnętrznego (światło dzienne, akustyka, powietrze), komfort termiczny oraz dbałość o bioróżnorodność i zasoby naturalne.

Lokalizacja blisko transportu publicznego oraz ograniczenie śladu węglowego są również brane pod uwagę przy ocenie projektów.

Jak firmy wspierają transformację energetyczną sektora budownictwa

Firmy takie jak VELUX Polska prowadzą działania edukacyjne dla partnerów biznesowych i społeczeństwa oraz oferują produkty poprawiające energooszczędność zarówno nowych, jak i modernizowanych obiektów.

– Do roku 2030 chcemy niemal wyeliminować emisję CO2 w zakresie pierwszym i drugim oraz zredukować ją o połowę w zakresie trzecim – deklaruje Przemysław Pokorski, dyrektor zarządzający VELUX Polska.

Zwiększanie efektywności energetycznej było jednym z głównych tematów konferencji jubileuszowej VELUX Polska z udziałem ponad 700 przedstawicieli branży budowlanej z całego kraju.

Szerszy kontekst

Według IEA Global Status Report for Buildings and Construction, 2023, sektor budownictwa odpowiada za około 38% globalnych emisji CO2 związanych z energią oraz za około 40% światowego zużycia energii końcowej.

Warto zapamiętać:

• Celem UE jest pełna dekarbonizacja budynków do roku 2050
• Ponad połowa certyfikowanej powierzchni to magazyny
• Budynek certyfikuje się pod kątem energii i środowiska
• Zrealizowano już ponad pół miliona inwestycji modernizacyjnych
• Kolejne środki (30 mld zł) już zabezpieczone na przyszłe projekty

Podsumowanie: Dane pochodzą z raportu PLGBC „Zrównoważone certyfikowane budynki”, statystyk NFOŚiGW oraz informacji przekazanych podczas konferencji VELUX Polska (próba: liczba umów/programów; okres: lata 2018–2025).

Źródło: Newseria