W skrócie:

• 950 000 ton urobku wydobyto podczas drążenia
• 23 000 MWh energii zużyto na pierwszy etap
• Maszyna TBM „Karpatka” waży 4400 ton
• Drążenie pierwszej nawy trwało ponad 10 miesięcy
• Tunel S19 będzie miał 2255 metrów długości
• Zaawansowanie prac na odcinku S19 to 57%

Dlaczego to ważne?

Budowa tunelu S19 pod Rzeszowem to kluczowy element infrastruktury transportowej w Polsce południowo-wschodniej. Inwestycja dotyczy odcinka o długości 10,3 km, na którym powstaje tunel o długości 2255 metrów, sześć estakad, dwa wiadukty oraz nowe węzły drogowe. Z tunelu skorzystają zarówno mieszkańcy Podkarpacia, jak i kierowcy podróżujący szlakiem Via Carpatia, łączącym północ i południe Europy.

Najbardziej spektakularnym elementem inwestycji jest zastosowanie TBM „Karpatka” – maszyny o długości 114 metrów i wadze 4400 ton, wyposażonej w 12 silników po 1 MW każdy. Podczas drążenia pierwszej nawy zużyto 23 000 MWh energii i ułożono ponad 11 000 elementów obudowy. To rekordowe przedsięwzięcie inżynieryjne na polskim rynku drogowym, które wymagało zastosowania nowoczesnych technologii i rozwiązań bezpieczeństwa.

Jak przebiegała budowa tunelu S19 w Polsce?

Drążenie tunelu S19 pod wzgórzem Grochowiczna rozpoczęto w kwietniu 2022 roku. Tunel składa się z dwóch naw, połączonych 15 przejściami poprzecznymi oraz przejazdem awaryjnym. Każda nawa będzie miała dwa pasy ruchu i pas awaryjny. Produkcja elementów obudowy odbywała się w hali prefabrykacji w Lutoryżu, gdzie wyprodukowano żelbetowe segmenty ważące do 14 ton każdy. Na jedną nawę zużyto 1100 pierścieni, z których każdy składa się z 10 elementów.

Maszyna TBM „Karpatka” osiągnęła maksymalną głębokość ponad 100 metrów. Pierścień skrawający o wadze 400 ton obracał się z prędkością do 3 obrotów na minutę, wykorzystując 471 narzędzi wiercących. Na każdej zmianie pracowało średnio 55 osób. Prace były utrudnione przez awarie maszyny i trudne warunki geologiczne, co wydłużyło czas drążenia pierwszej nawy.

Jakie wyzwania napotkano podczas drążenia tunelu?

Największym wyzwaniem podczas budowy tunelu S19 były skomplikowane warunki geologiczne oraz obecność metanu. W lipcu 2023 roku, podczas próbnych pompowań, wykryto metan, co wymusiło doposażenie TBM w systemy detekcji i wentylacji oraz opracowanie dodatkowych procedur bezpieczeństwa. Przerwy w pracy były jednak krótkotrwałe dzięki zastosowanym rozwiązaniom.

„Występowanie metanu wymagało wdrożenia nowych procedur i doposażenia maszyny TBM w zaawansowane systemy bezpieczeństwa. Dzięki temu prace mogły być kontynuowane bez długotrwałych przestojów.” – inż. Andrzej Wysocki, GDDKiA

Po zakończeniu drążenia pierwszej nawy, TBM zostanie obrócona i przystosowana do rozpoczęcia prac nad drugą nawą. Proces ten potrwa około trzech miesięcy i obejmie przegląd, naprawy oraz modyfikacje maszyny. Następnie rozpocznie się budowa płyty podjezdniowej i konstrukcji nawierzchni tunelu.

Jakie są kolejne etapy budowy S19 Rzeszów Południe – Babica?

Kolejnym etapem po wydrążeniu pierwszej nawy będzie obrót maszyny TBM „Karpatka” za pomocą airmovera, czyli poduszkowca transportującego elementy maszyny na portal północny. Po przeglądzie i modyfikacjach TBM rozpocznie drążenie drugiej nawy. W wydrążonej już nawie powstanie płyta podjezdniowa oraz konstrukcja jezdni z dwoma pasami ruchu i pasem awaryjnym.

Cały kontrakt na odcinek S19 Rzeszów Południe – Babica realizuje konsorcjum Mostostal Warszawa i Acciona Construccion. Aktualne zaawansowanie prac wynosi około 57%. W ramach inwestycji powstanie także węzeł Babica, Centrum Zarządzania Tunelem, dwa Miejsca Obsługi Podróżnych oraz dwa lądowiska dla śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.

Szerszy kontekst

Według GDDKiA, 2023, szlak Via Carpatia na terenie Polski będzie miał docelowo około 700 km długości, z czego w województwie podkarpackim powstanie 169 km trasy S19. Obecnie kierowcy korzystają już z 81,8 km tej trasy, a kolejne 84,5 km jest w realizacji. Via Carpatia to kluczowy korytarz transportowy, który ma połączyć północną i południową Europę, zwiększając dostępność komunikacyjną regionów wschodniej Polski.

Warto zapamiętać:

• Pierwsza nawa tunelu S19 pod Rzeszowem została wydrążona przez TBM „Karpatka”.
• Podczas prac wydobyto 950 000 ton urobku i zużyto 23 000 MWh energii.
• Budowa tunelu napotkała na trudne warunki geologiczne i obecność metanu.
• Zaawansowanie prac na odcinku S19 Rzeszów Południe – Babica wynosi 57%.
• Zakończenie inwestycji planowane jest na styczeń 2028 roku.

Drążenie pierwszej nawy tunelu S19 pod Rzeszowem to największe tego typu przedsięwzięcie w regionie. Inwestycja realizowana jest przez konsorcjum Mostostal Warszawa i Acciona Construccion na zlecenie GDDKiA. Prace budowlane rozpoczęto w kwietniu 2022 roku, a zakończenie całego projektu przewidziano na styczeń 2028 roku.

Źródło: GDDKiA