Test Politechniki Rzeszowskiej wykazał, że droga hamowania na śniegu przy letnich oponach wydłuża się o ponad 50 metrów. To oznacza, że przy prędkości 50 km/h kierowca na letnich oponach nie zatrzyma się przed przeszkodą, podczas gdy na zimowych zdąży wyhamować.

W skrócie:

• Grzywna do 3000 zł za jazdę na letnich oponach zimą
• 16,6 proc. wypadków z wadliwym ogumieniem w 2023 roku
• Droga hamowania dłuższa o 50 metrów na śniegu

Jak policja karze za niewłaściwe opony - przepisy i praktyka

Polski Kodeks Drogowy nie wprowadza wprost obowiązku jazdy na oponach zimowych, ale art. 66 prawa o ruchu drogowym wymaga, aby pojazd był utrzymany w stanie niepowodującym zagrożenia. Jazda na letnich oponach w warunkach zimowych narusza ten przepis. Według raportu KGP za 2023 rok, w Polsce odnotowano 20 936 wypadków drogowych, w których zginęło 1893 osoby - najmniej w ostatnim dziesięcioleciu.

Kierowcy, którzy chcą uniknąć mandatu i poprawić bezpieczeństwo, powinni wiedzieć, na co zwrócić uwagę przy wymianie opon na zimowe.

Funkcjonariusze mogą nałożyć mandat 500 zł za konkretne usterki opon lub - powołując się na art. 97 Kodeksu Wykroczeń - grzywnę do 3000 zł za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu ruchu.

• Dodatkowo policja może zatrzymać dowód rejestracyjny lub wydać zakaz dalszej jazdy, co oznacza koszty transportu pojazdu na lawecie.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z 23 lutego 2011 r. (III KK 276/10) zwrócił uwagę na jazdę na letnich oponach podczas opadów śniegu jako czynnik przyczyniający się do śmiertelnego wypadku. Orzecznictwo potwierdza, że niedostosowanie ogumienia do warunków zimowych może być podstawą odpowiedzialności karnej.

"Jazda na oponach letnich w warunkach zimowych z całą pewnością w zakresie technicznym i prawnym zagraża innym uczestnikom ruchu. Znajduje to też odzwierciedlenie w wyrokach sądów, w tym Sądu Najwyższego" - Piotr Sarnecki, dyrektor generalny Polskiego Związku Przemysłu Oponiarskiego

Czy ubezpieczyciel odmówi wypłaty za wypadek na letnich oponach

Ubezpieczyciel może obniżyć wysokość odszkodowania z ubezpieczenia autocasco, powołując się na rażące niedbalstwo kierowcy. Według ekspertów branży ubezpieczeniowej, jazda na letnich oponach zimą lub wadliwe ogumienie mogą być podstawą do odmowy pełnej wypłaty.

Ubezpieczenie OC nie może być odmówione - ubezpieczyciel musi wypłacić odszkodowanie poszkodowanym. Jednak po wypłacie może dochodzić regresu od sprawcy wypadku, obciążając go częścią lub całością kosztów szkody. W praktyce oznacza to, że kierowca na letnich oponach może zostać obciążony kwotą nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Jakie wymagania prawne dotyczą opon w Polsce

Polskie przepisy szczegółowo określają stan techniczny ogumienia. Minimalna głębokość bieżnika to 1,6 mm (lub wskaźniki zużycia w rowkach). Opony na jednej osi muszą mieć identyczną konstrukcję i rzeźbę bieżnika - zarówno wzór, jak i głębokość. Niedozwolone są uszkodzenia mechaniczne: pęknięcia, bąble, ukruszenia.

Indeksy nośności i prędkości muszą odpowiadać parametrom pojazdu. Dla opon zimowych wystarczy indeks prędkości 160 km/h, ale kierowca musi umieścić w aucie widoczną informację o ograniczeniu. Zabronione są opony z kolcami oraz te bez homologacji drogowej (symbol E z cyfrą kraju).

Opony całoroczne jako alternatywa - czy są bezpieczne zimą

Opony całoroczne stanowią kompromis między letnimi a zimowymi, ale ich skuteczność zimą budzi kontrowersje. Test niemieckiego Autozeitung wykazał, że najlepsze modele całoroczne (Bridgestone Turanza Allseason 6, Continental AllSeasonContact 2, Michelin CrossClimate 2) w niektórych próbach na śniegu dorównały oponom zimowym.

Według danych PZPO, aż 1/3 polskich kierowców (około 6 mln) zimą jeździ na oponach nieprzystosowanych do zimowych warunków. Badanie Moto Data pokazało, że 82 proc. zmotoryzowanych popiera wprowadzenie obowiązku opon zimowych w Polsce.

Opony całoroczne muszą posiadać symbol 3PMSF (płatek śniegu na tle góry), aby spełniać wymogi prawne do jazdy zimą. Bez tego oznaczenia traktowane są jak letnie - z wszystkimi konsekwencjami prawnymi i ubezpieczeniowymi.

Warto zapamiętać:

• Sprawdź symbol 3PMSF na oponach przed zimą - bez niego grozi mandat
• Przy wypadku na letnich oponach ubezpieczyciel może dochodzić regresu
• Opony całoroczne to legalna alternatywa, jeśli mają certyfikat zimowy
• Policja może zatrzymać dowód rejestracyjny za wadliwe ogumienie

Jazda na niewłaściwych oponach zimą to nie tylko zagrożenie bezpieczeństwa, ale też realne ryzyko finansowe. Mandat do 3000 zł, zatrzymanie dowodu rejestracyjnego i potencjalny regres ubezpieczyciela mogą kosztować kierowcę więcej niż komplet zimowych opon. Statystyki KGP potwierdzają, że wadliwe ogumienie to druga najczęstsza usterka techniczna w wypadkach.

Test przeprowadzono na próbie pojazdów osobowych w warunkach zimowych, mierząc drogę hamowania z prędkości 50 km/h na ośnieżonej nawierzchni.

Źródło: Polski Związek Przemysłu Oponiarskiego, Komenda Główna Policji, Politechnika Rzeszowska