Sześć miesięcy – tyle ustawowo miał trwać proces wydania uprzedniego porozumienia cenowego (APA). W praktyce ciągnął się średnio ponad 20 miesięcy, a nierzadko nawet 4 lata. Przez cały ten czas firmy czekały na zwrot nadpłaconego CIT – bez grosza odsetek za opóźnienie leżące wyłącznie po stronie administracji skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny powiedział w tej sprawie „sprawdzam" – i wyrok jest korzystny dla podatników.
NSA w pierwszym merytorycznym orzeczeniu kończącym postępowanie tego rodzaju potwierdził, że podatnicy, którzy w latach 2018–2021 limitowali koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15e ustawy o CIT, a następnie otrzymali nadpłaty podatku wskutek uzyskania decyzji APA, mają prawo do dodatkowego oprocentowania tych nadpłat za cały okres oczekiwania. Informację o wyroku opublikował EY (Ernst & Young), firma doradcza reprezentująca podatnika w tej sprawie.

APA, czyli uprzednie porozumienie cenowe (ang. Advance Pricing Agreement), to decyzja Krajowej Administracji Skarbowej potwierdzająca, że ceny stosowane w transakcjach między podmiotami powiązanymi są zgodne z zasadą arm's length – czyli takimi, jakie ustaliłyby podmioty niezależne.
Problem w tym, że art. 15e CIT obowiązywał w latach 2018–2021 i przez cały ten czas firmy czekały w kolejce na decyzje. KAS wydała w latach 2018–2024 łącznie 469 APA na 739 złożonych wniosków, z czego ponad 75% zawartych porozumień dotyczyło właśnie ograniczeń z art. 15e.
NSA stwierdził, że brak wyraźnych przepisów regulujących oprocentowanie nadpłat za okres oczekiwania na APA stanowi tzw. lukę aksjologiczną – czyli lukę sprzeczną z wartościami przyjętymi przez ustawodawcę. Uzupełnienie tej luki w drodze analogii nakazuje przyznanie podatnikom dodatkowego oprocentowania. Sąd podkreślił przy tym, że zakaz stosowania analogii w prawie podatkowym odnosi się wyłącznie do nakładania obowiązków na podatnika – nie do przyznawania mu ochrony.
„Podatnicy nie mogą być obciążani negatywnymi konsekwencjami opóźnień leżących po stronie organów administracji" – stanowisko NSA przywołane w komunikacie EY.
Argumentacja NSA o luce aksjologicznej i analogii nie jest nowa. Sąd stosował ją już wcześniej w innych kontekstach oprocentowania nadpłat – m.in. w wyroku z 7 marca 2025 r. (sygn. II FSK 904/22), dotyczącym oprocentowania nadpłaty po uchyleniu interpretacji indywidualnej, oraz w wyroku z 4 września 2024 r. (sygn. II FSK 1441/21), gdzie NSA wykluczył różnicowanie podatników w prawie do oprocentowania nadpłaty.
Analogiczne usługi jak EY, oferują KPMG (która w kwietniu 2025 r. opublikowała własną analizę prawną i wygrała przed NSA wyrok III FSK 892/23 ws. zwrotu opłaty za APA), ALTO (promujące odzyskiwanie nadpłat CIT za usługi niematerialne od 2021 r.) oraz DZP, które wygrało przed NSA spór o oprocentowanie nadpłat WHT dla funduszy inwestycyjnych.
Poniżej zestawienie głównych firm doradczych aktywnych w tym segmencie:
| Firma | Aktywność w zakresie art. 15e / APA | Kluczowe orzeczenie |
|---|---|---|
| EY | Reprezentowała podatnika w opisywanej sprawie; aktywnie promuje odzyskiwanie oprocentowania nadpłat CIT z art. 15e | Wyrok NSA ws. APA (sygnatura nieujawniona) |
| KPMG | Analiza prawna (kwiecień 2025); odzyskiwanie oprocentowania nadpłat CIT z art. 15e | NSA III FSK 892/23 – zwrot opłaty za APA |
| ALTO | Odzyskiwanie nadpłat CIT za usługi niematerialne (od 2021), analiza niezgodności art. 15e z prawem UE (wyrok TSUE C-484/19) | TSUE C-484/19 (sprawa Lexel) |
| DZP | Spory o oprocentowanie nadpłat WHT dla funduszy inwestycyjnych | NSA – pełne oprocentowanie WHT za cały okres od poboru do zwrotu |
Jeśli Twoja firma składała wnioski o APA w związku z art. 15e CIT i w wyniku uzyskanej decyzji otrzymała zwrot nadpłaconego podatku za lata 2018–2021 – masz podstawy, by ubiegać się o dodatkowe oprocentowanie tej nadpłaty. Wyrok NSA otwiera drogę, ale sam w sobie nie działa automatycznie. Konieczne jest aktywne działanie.
APA (uprzednie porozumienie cenowe) to decyzja Krajowej Administracji Skarbowej potwierdzająca rynkowy charakter cen w transakcjach między podmiotami powiązanymi. Uzyskanie APA pozwalało firmom na pełne zaliczenie do kosztów wydatków na usługi niematerialne, które bez decyzji podlegały limitowaniu na podstawie art. 15e CIT obowiązującego w latach 2018–2021.
NSA nakazał zastosowanie zasad oprocentowania nadpłat przez analogię. Konkretna stawka oprocentowania w opisywanym wyroku nie została ujawniona w komunikacie EY. Standardowo oprocentowanie nadpłat podatkowych w Polsce odpowiada stawce odsetek ustawowych określanych przez Ministra Finansów.
Nie – wyrok NSA formalnie wiąże jedynie w konkretnej sprawie, w której zapadł. Może jednak kształtować linię orzeczniczą i stanowić silny argument w analogicznych sprawach innych podatników. Każda firma musi złożyć własny wniosek i samodzielnie przejść przez postępowanie.
Roszczenia podatkowe podlegają przedawnieniu. Co do zasady, zobowiązania podatkowe z art. 15e CIT za lata 2018–2021 mogą zbliżać się do terminów przedawnienia. Warto skonsultować się z doradcą podatkowym niezwłocznie, aby nie stracić prawa do dochodzenia oprocentowania.
To osobna i nierozstrzygnięta kwestia. ALTO i inne kancelarie wskazywały na potencjalną niezgodność art. 15e CIT z unijną swobodą przedsiębiorczości, powołując się na wyrok TSUE C-484/19 w sprawie Lexel. Alert EY opisujący wyrok NSA ws. APA tego wątku nie porusza – ale podatnicy mogą rozważyć tę ścieżkę równolegle.
Źródła:
Foto: Freepik
Artykuł może zawierać linki partnerów, umożliwiające rozwój serwisu i dostarczanie darmowych treści.
© 1998-2026 Dziennik Internautów Sp. z o.o.