W skrócie:

• Dożywotni zakaz jazdy dla recydywistów od 29 stycznia 2026
• Kara więzienia 3 miesiące do 5 lat za nielegalne wyścigi
• Obowiązkowy przepadek auta powyżej 1,5 promila alkoholu
• Kara 1-10 lat więzienia za wypadek w nielegalnym wyścigu

Kogo dotknie dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów

Ustawa o poprawie bezpieczeństwa w ruchu lądowym wprowadza obligatoryjny dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dla kierowców, którzy ponownie wsiądą za kierownicę mimo orzeczonego już wcześniej sądowego zakazu.

Dotyczy to również sprawców wypadków w nielegalnych wyścigach, którzy byli pod wpływem alkoholu, narkotyków lub zbiegli z miejsca zdarzenia.

Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w 2024 roku sądy orzekły zakaz prowadzenia pojazdów wobec 13 084 kierowców, a w pierwszym półroczu 2025 roku już 7 601 przypadków. Policja zatrzymała w tym samym okresie ponad 16,5 tys. osób naruszających sądowy zakaz - to średnio 69 kierowców dziennie.

"Problemem, który dostrzegamy jako policjanci, jest na pewno nieuchronność kary. Ponad 70 tys. osób w Polsce ma orzeczone dożywotnie zakazy prowadzenia pojazdów, a skala zakazów czasowych to ponad 200 tys." - mówi nadkom. Robert Opas z Biura Ruchu Drogowego KGP.

• Czytaj także: Stracisz prawo jazdy za przekroczenie prędkości o 50 km/h w terenie niezabudowanym

Nielegalne wyścigi i przepadek pojazdu - nowe przestępstwa w kodeksie karnym

Nowelizacja dodaje do kodeksu karnego trzy nowe typy przestępstw.

• Pierwszy to kwalifikowany typ wypadku komunikacyjnego - sprawca, który spowodował śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu podczas nielegalnego wyścigu, rażąco przekroczył prędkość lub naruszył zakaz prowadzenia, będzie podlegał karze od roku do 10 lat więzienia (dotychczas do 8 lat).

• Drugie przestępstwo to samo uczestnictwo w nielegalnym wyścigu jako kierowca lub jego organizowanie. Grozi za to od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. Według danych policji, w pierwszym półroczu 2025 roku przeprowadzono ponad 8,2 tys. kontroli wymierzonych w nielegalne wyścigi.

• Przepadek pojazdu staje się obowiązkowy przy zawartości alkoholu powyżej 1,5 promila we krwi. Między 0,5 a 1,5 promila lub przy zakazie prowadzenia - sąd może zdecydować o konfiskacie. Od marca do końca 2024 roku policja zabezpieczyła ponad 6,3 tys. pojazdów nietrzeźwych kierowców.

Co z autem należącym do innej osoby

Jeśli pojazd nie stanowi własności sprawcy, sąd orzeka przepadek równowartości pojazdu według wartości z polisy ubezpieczeniowej lub średniej wartości rynkowej.

• Wyjątek dotyczy kierowców zawodowych (np. kierowców TIR-ów, busów służbowych) - zamiast konfiskaty sąd orzeka nawiązkę od 5 tys. do 100 tys. zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym.

Egzekucję przepadku prowadzi naczelnik urzędu skarbowego, który dokonuje sprzedaży pojazdu. Rozbicie auta nie zwalnia z odpowiedzialności - sąd orzeka przepadek równowartości według stanu sprzed wypadku.

Warto zapamiętać

• Nowe przepisy obowiązują od 29 stycznia 2026 - każde złamanie zakazu prowadzenia może oznaczać dożywotni zakaz
• Nielegalne wyścigi to nie tylko jazda - odpowiedzialność ponoszą organizatorzy i obserwatorzy wspierający wydarzenie
• Przepadek auta dotyczy także pojazdów leasingowanych - właściciel może stracić równowartość pojazdu
• Dożywotni zakaz można uchylić po 10 latach, ale wymaga to nienagannej postawy i specjalistycznych badań

Źródło: Ministerstwo Sprawiedliwości, Prawo.pl, Policja

Foto: Freepik