W skrócie:

• 82% Polaków uważa smog za poważne zagrożenie zdrowia.
• Spalanie węgla i drewna głównym źródłem smogu.
• LPG emituje znacznie mniej pyłów i zanieczyszczeń.
• Około 1,9 mln kopciuchów wciąż używanych w Polsce.

Smog w Polsce stanowi poważny problem zdrowotny i środowiskowy. Według badania Ekobarometr 2025, aż 82% respondentów wskazało go jako zagrożenie dla zdrowia. W najnowszym rankingu Polskiego Alarmu Smogowego z 2024 roku, Nowa Ruda ponownie zajęła pierwsze miejsce pod względem zanieczyszczenia powietrza. W Polsce działa około 1,9 miliona kotłów na paliwo stałe poniżej klasy 3, powszechnie nazywanych kopciuchami.

Najważniejszą przyczyną smogu jest spalanie węgla, drewna i odpadów w domowych piecach. Według Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w 2024 roku przekroczenie poziomu docelowego benzo(a)pirenu wystąpiło w 21 z 46 stref w kraju. Ten rakotwórczy związek chemiczny powstaje głównie podczas spalania paliw stałych w nieefektywnych kotłach grzewczych.

Jak gaz LPG zmniejsza emisję zanieczyszczeń?

Spalanie gazu LPG generuje wielokrotnie mniejsze emisje niż paliwa stałe. Emisje pyłów PM10 z gazu są ponad 20 razy niższe niż z pelletu lub drewna. Są one około 50 razy niższe niż z węgla.

Gaz LPG spala się bezbarwnie i nie wytwarza sadzy ani pyłów. W przeciwieństwie do węgla, nie emituje zanieczyszczeń widocznych gołym okiem. Emisje benzoapirenu przy spalaniu gazu są ponad 300 razy niższe niż przy spalaniu pelletu.

Według danych KOBiZE, emisja benzoapirenu z gazu jest około 1000 razy niższa niż z węgla. To istotna różnica dla zdrowia mieszkańców narażonych na smog.

Jakie są skutki zdrowotne smogu?

Zanieczyszczenie powietrza w Polsce odpowiada za około 40 000 przedwczesnych zgonów rocznie. To dane z raportów Europejskiej Agencji Środowiska i Ministerstwa Zdrowia. Wdychanie pyłów zawartych w smogu prowadzi do astmy i duszności.

Zwiększa się też ryzyko chorób układu krążenia, w tym zawałów i udarów. W dniach alarmów smogowych liczba zgonów wzrasta o 6 punktów procentowych. Liczba zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych rośnie o 8 punktów procentowych.

Benzoapiren jest rakotwórczy i gromadzi się w organizmie przez lata. Jego skutki zdrowotne mogą wystąpić nawet po wielu latach ekspozycji.

Dlaczego kolor dymu ma znaczenie?

Czarny lub kolorowy dym z komina świadczy o spalaniu węgla, drewna lub odpadów. To oznacza emisję niebezpiecznych substancji do atmosfery. Spalanie odpadów w domowych piecach jest całkowicie zabronione.

Gaz LPG spala się bezbarwnie i bez pyłów zawieszonych. Brak widocznego dymu wskazuje na stosowanie czystszego paliwa. To prosty sposób na ocenę ekologiczności źródła ciepła.

Jakie alternatywy dla węgla są dostępne?

Program Czyste Powietrze wspiera wymianę starych kotłów na nowoczesne rozwiązania. Od 31 marca 2025 roku program koncentruje się na odnawialnych źródłach energii. Dofinansowanie obejmuje pompy ciepła i kotły na biomasę.

Dla domów bez dostępu do sieci gazowej, gaz LPG stanowi praktyczną alternatywę. Instalacja zbiornika LPG jest prostsza i szybsza niż przyłącze do sieci. Spalanie LPG nie emituje pyłów zawieszonych PM, a emisja CO₂ i NOx jest znacząco niższa niż przy węglu.

Koszt instalacji zbiornika LPG wynosi około 15 000-20 000 zł. Roczny koszt ogrzewania domu 120 m² gazem LPG wynosi około 9 000-12 000 zł.

Kluczowe dane:

• 82% Polaków uważa smog za poważne zagrożenie zdrowia.
• Około 40 000 osób rocznie umiera przedwcześnie z powodu smogu.
• Emisja pyłów ze spalania gazu jest ponad 20 razy mniejsza niż z pelletu.
• Emisja pyłów ze spalania gazu jest około 50 razy mniejsza niż z węgla.
• Emisje benzoapirenu przy spalaniu gazu są ponad 300 razy niższe niż przy pelecie.
• Emisje benzoapirenu przy spalaniu gazu są około 1000 razy niższe niż przy węglu.
• W Polsce działa około 1,9 mln kotłów poniżej klasy 3.
• 21 z 46 stref w Polsce przekroczyło poziom docelowy benzo(a)pirenu w 2024 roku.
• Nowa Ruda odnotowała stężenie benzoapirenu na poziomie 700% normy w 2024 roku.

Podsumowując, wykorzystanie gazu LPG w ogrzewaniu może znacząco przyczynić się do redukcji smogu w Polsce. Dzięki wielokrotnie niższej emisji pyłów i rakotwórczych substancji gaz LPG stanowi bezpieczniejszą alternatywę dla zdrowia. Dla gospodarstw domowych bez dostępu do sieci gazowej LPG oferuje praktyczne i ekologiczne rozwiązanie grzewcze.

Źródła:

• Główny Inspektorat Ochrony Środowiska - Raport jakości powietrza 2024
• Polski Alarm Smogowy - Ranking smogowych rekordzistów
• KOBiZE - Wskaźniki emisji zanieczyszczeń
• Reuters, BBC News - doniesienia o jakości powietrza w Polsce
• Europejska Agencja Środowiska - raporty o zanieczyszczeniu powietrza

Foto: Freepik