Czym jest INTRASTAT?

INTRASTAT to system statystyczny służący do gromadzenia danych o obrocie towarowym pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. W uproszczeniu: jeśli Twoja firma realizuje przywóz lub wywóz towarów w obrębie UE, dane o tych transakcjach mogą podlegać raportowaniu.

System INTRASTAT został wdrożony po zniesieniu kontroli celnych na granicach wewnętrznych UE. Wcześniej dane były pozyskiwane na podstawie dokumentów celnych – dziś obowiązek ten został przeniesiony na przedsiębiorców.

Zebrane informacje trafiają m.in. do Główny Urząd Statystyczny i stanowią podstawę analiz dotyczących handlu zagranicznego, struktury importu i eksportu czy kierunków przepływu towarów.

Warto podkreślić, że choć INTRASTAT nie jest systemem podatkowym ani celnym sensu stricto, to jego niewłaściwa realizacja może skutkować konsekwencjami administracyjnymi.

Kogo dotyczy obowiązek składania deklaracji INTRASTAT?

Obowiązek składania deklaracji INTRASTAT dotyczy przedsiębiorców, którzy realizują obrót towarowy z kontrahentami z państw członkowskich Unii Europejskiej i przekroczą określone progi statystyczne w danym roku podatkowym.

Kluczowe jest to, że obowiązek ten nie wynika z samego faktu dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych, lecz z ich wartości. Oznacza to, że przedsiębiorca nie musi składać zgłoszeń INTRASTAT od początku działalności, ten obowiązek powstaje dopiero w momencie przekroczenia tzw. progu podstawowego.

W praktyce przedsiębiorca powinien analizować swoje obroty oddzielnie dla:

• przemieszczeń towarów do Polski (przywóz),
• przemieszczeń towarów z Polski do innych krajów UE (wywóz).

Dlaczego to istotne? Ponieważ przekroczenie progu w jednym kierunku (np. przywozu) nie oznacza automatycznie obowiązku raportowania w drugim. Każdy z tych przepływów jest oceniany niezależnie.

Obowiązek INTRASTAT dotyczy przede wszystkim podmiotów będących podatnikami VAT, którzy fizycznie przemieszczają towary pomiędzy państwami członkowskimi UE niezależnie od tego, czy są to klasyczne transakcje sprzedaży, czy np. przesunięcia magazynowe (tzw. przemieszczenia własne towarów).

Deklaracje są składane do Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, a nadzór nad systemem sprawuje jej Dyrektor.

Z perspektywy praktycznej oznacza to, że jeśli rozwijasz sprzedaż lub zakupy w UE, powinieneś na bieżąco monitorować wartość obrotów, bo moment wejścia w obowiązek INTRASTAT często pojawia się szybciej, niż się spodziewasz.

Zgłoszenie INTRASTAT - jakie informacje są wymagane?

Zgłoszenie INTRASTAT to formularz statystyczny, który przedsiębiorca składa za każdy okres sprawozdawczy (co do zasady miesięczny).

Deklaracje są składane:

• w formie elektronicznej,
• za pośrednictwem platformy PUESC,
• do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą.

Zakres danych obejmuje m.in.:

• kod towaru (CN),
• wartość towaru,
• masę netto,
• kraj wysyłki lub przeznaczenia,
• warunki dostawy (np. Incoterms),
• rodzaj transakcji,
• środek transportu.

W przypadku przekroczenia progu statystycznego (szczegółowego), zakres wymaganych danych rozszerza się dodatkowo o wartość statystyczną towaru.

Należy pamiętać, że zgłoszenia INTRASTAT muszą być kompletne i składane terminowo. Braki lub błędy mogą skutkować wezwaniami ze strony urzędu, a w skrajnych przypadkach nawet sankcjami finansowymi.

Progi INTRASTAT w 2026 roku

Progi INTRASTAT są publikowane corocznie przez Prezesa Główny Urząd Statystyczny i określają moment powstania obowiązku raportowania oraz zakres wymaganych danych.

W 2026 roku obowiązują następujące wartości:

• Próg podstawowy w przywozie: 6 000 000 zł
• Próg podstawowy w wywozie: 2 800 000 zł
• Próg szczegółowy w przywozie: 105 000 000 zł
• Próg szczegółowy w wywozie: 148 000 000 zł

Przekroczenie progu podstawowego oznacza obowiązek rozpoczęcia składania deklaracji INTRASTAT. Z kolei przekroczenie progu szczegółowego wiąże się z koniecznością raportowania rozszerzonego zakresu danych.

Podsumowanie

INTRASTAT to system, który w praktyce obejmuje coraz większą liczbę przedsiębiorców działających w handlu wewnątrzwspólnotowym. Wraz ze wzrostem obrotów rośnie ryzyko nieświadomego wejścia w obowiązek sprawozdawczy, dlatego pamiętaj, by na bieżąco wartość obrotów z kontrahentami z UE. Składając deklarację INTRASTAT skorzystaj ze wsparcia doświadczonych agentów celnych i zyskaj poczucie bezpieczeństwa.

Foto: Freepik
Treść: materiał partnera