Najważniejsza sprawa na start: laryngolog to nie tylko „lekarz od anginy". Oficjalna nazwa brzmi otorynolaryngologia i obejmuje dziewięć odrębnych specjalizacji – od otologii przez foniatrię po onkologię głowy i szyi. Jeśli masz przewlekłą chrypkę, dziwne zawroty głowy albo guzek na szyi – to właśnie ten specjalista.

Z tego artykułu dowiesz się:

• Czym tak naprawdę zajmuje się laryngolog
• Jakie specjalizacje kryją się w tej dziedzinie
• Które objawy wymagają pilnej wizyty
• Co potrafi współczesna chirurgia laryngologiczna

Co właściwie leczy laryngolog?

W praktyce chodzi o uszy, nos, gardło, krtań i zatoki. Ale to dopiero początek listy. Pod opieką laryngologa znajdują się też błędnik, jama ustna, gruczoły ślinowe, przełyk, tchawica i kość skroniowa. Sporo tego.

Poza standardowymi infekcjami laryngolog zajmuje się rzeczami, o których mało kto wie:

• Zawroty głowy – często mają źródło w uchu wewnętrznym, tym zajmuje się westybulologia
• Chrapanie i bezdechy – to nie tylko uciążliwość, ale realne zagrożenie zdrowotne
• Problemy z głosem – domena foniatrii, szczególnie ważna dla nauczycieli i śpiewaków
• Nowotwory głowy i szyi – rak krtani, gardła, ślinianek
• Zaburzenia słuchu – diagnostyką i rehabilitacją zajmuje się audiologia

Dziewięć twarzy jednej specjalizacji

Laryngologia to nie monolit. Dzieli się na odrębne obszary, co pozwala lekarzom specjalizować się w konkretnych problemach.

Otologia zajmuje się chorobami ucha. Neurootologia idzie głębiej – bada zaburzenia słuchu i równowagi o podłożu neurologicznym. Rynologia to królestwo nosa i zatok. Westybulologia koncentruje się wyłącznie na zawrotach głowy i problemach z równowagą.

Osobny dział stanowi otolaryngologia dziecięca – dzieci to nie mali dorośli, ich anatomia wymaga innych metod. Z kolei foniatria i audiologia zajmują się odpowiednio głosem i słuchem.

Na drugim biegunie znajduje się onkologia laryngologiczna oraz chirurgia podstawy czaszki – ta ostatnia wymaga już współpracy z neurochirurgami.

Które objawy powinny zapalić czerwoną lampkę?

Większość dolegliwości laryngologicznych mija sama. Ale są sygnały, których nie wolno bagatelizować.

Gardło i głos

Chrypka trwająca ponad 3 tygodnie – to granica. Jeśli nie przechodzi, idź do lekarza. To samo dotyczy bólu przy przełykaniu i uczucia „guli" w gardle, które nie ustępuje.

Nos i zatoki

Nawracające krwawienia z nosa bez wyraźnej przyczyny. Jednostronne zatkanie – czyli jeden otwór drożny, drugi ciągle zablokowany. Ropna wydzielina o paskudnym zapachu.

Uszy i równowaga

Nagła utrata słuchu – nawet częściowa – wymaga pilnej wizyty. Szumy uszne, które nie ustępują. Zawroty głowy, zwłaszcza nagłe i silne.

Sygnały ogólne

Guzek na szyi, którego wcześniej nie było. Chrapanie z przerwami w oddychaniu. Niewyjaśniona utrata wagi przy którymkolwiek z powyższych objawów.

Co potrafi współczesna chirurgia?

Zapomnij o wizji rozległych cięć i długiej rekonwalescencji. Dzisiejsza laryngologia stawia na małą inwazyjność.

FESS (funkcjonalna endoskopowa operacja zatok) pozwala udrożnić zatoki bez nacinania skóry twarzy. Wszystko przez nos.

Mikrochirurgia krtani wykorzystuje mikroskop i laser – precyzyjnie usuwa polipy, guzki śpiewacze czy wczesne stadia raka.

Prawdziwa rewolucja to chirurgia robotowa TORS. System da Vinci umożliwia usuwanie nowotworów przez jamę ustną. Mniejsza inwazyjność oznacza szybszy powrót do zdrowia.

Jak wygląda nowoczesna diagnostyka?

Drewniane szpatułki i „proszę powiedzieć aaa" to już historia. Współczesna laryngologia opiera się na zaawansowanych badaniach obrazowych.

Endoskopia i fiberoskopia pozwalają zajrzeć tam, gdzie oko nie sięga. Cienki, giętki przewód z kamerą – kilkadziesiąt sekund i lekarz widzi wszystko w powiększeniu.

Wideolaryngostroboskopia to coś dla osób z problemami głosowymi. Pokazuje pracę krtani w zwolnionym tempie – nieoceniona przy diagnozowaniu zaburzeń fonacji.

Badania słuchu obejmują audiometrię tonalną i słowną, tympanometrię oraz BERA (badanie potencjałów słuchowych). Pozwalają precyzyjnie określić rodzaj i stopień niedosłuchu.

Więcej o metodach badawczych i codziennej profilaktyce przeczytasz w artykule Jak znaleźć dobrego laryngologa? Twój Lekarz w Poznaniu stawia na kompetencje oraz sprzęt

Istotne fakty:

• Laryngologia obejmuje 9 odrębnych specjalizacji
• Chrypka powyżej 3 tygodni = wizyta u specjalisty
• Chirurgia robotowa TORS minimalizuje inwazyjność operacji nowotworów
• Wideolaryngostroboskopia pozwala ocenić pracę krtani w zwolnionym tempie
• Zawroty głowy często mają źródło w uchu, nie w głowie

Na zakończenie

Laryngolog to specjalista o znacznie szerszych kompetencjach, niż sugeruje potoczne „lekarz od gardła". Od diagnostyki słuchu przez mikrochirurgię krtani po operacje robotowe – współczesna otorynolaryngologia dysponuje narzędziami, które jeszcze dekadę temu brzmiały jak science fiction. Większość problemów w tym obszarze jest błaha. Ale przewlekła chrypka, nagły niedosłuch czy guzek na szyi to sygnały, których ignorowanie może słono kosztować.

Odpowiedzi na częste pytania pacjentów

Mam chrypkę od miesiąca, ale nic nie boli. Muszę iść do lekarza?

Tak. Chrypka powyżej 3 tygodni to sygnał alarmowy. Nawet bez bólu wymaga diagnostyki – najlepiej z użyciem wideolaryngostroboskopii.

Dziecko ciągle choruje na uszy. To normalne?

Częste, ale nie normalne. Nawracające zapalenia mogą prowadzić do niedosłuchu. Warto skonsultować z laryngologiem dziecięcym.

Czym różni się otologia od audiologii?

Otologia zajmuje się chorobami ucha jako narządu. Audiologia koncentruje się na słuchu – jego diagnostyce i rehabilitacji.

Czy operacja zatok zawsze oznacza cięcie na twarzy?

Nie. Metoda FESS pozwala operować przez nos, bez zewnętrznych nacięć. To obecnie standard w chirurgii zatok.

Co to jest TORS?

Transoral Robotic Surgery – chirurgia robotowa przez jamę ustną. Wykorzystuje system da Vinci do usuwania nowotworów głowy i szyi. Mniejsza inwazyjność, szybsza rekonwalescencja.

Foto: stefamerpik, Freepik