Rewolucja w Tunezji. Historia w social media. #sidibouzid

25-01-2011, 17:31

Od blisko miesiąca media mainstreamowe informują o zamieszkach w Tunezji, powracających turystach, upadku prezydenta i nowych władzach. W Polsce nie słychać dyskusji na temat wykorzystania mediów społecznościowych jako katalizatora tych przemian. Jak było? I jaką rolę odegrały w tym Facebook i Twitter? DI prezentuje historię wydarzeń za pomocą cytowań z popularnych serwisów społecznościowych.

Autor już na wstępie przeprasza, że łamie wszelkie kanony czytania oraz publikacji online. Poniższy artykuł jest długi, przeładowany filmami oraz zdjęciami. Przeglądarka może dostać "czkawki", dlatego sugerujemy odczekać chwilę, nim przystąpią Państwo do lektury.

Młokos, sprzedawca warzyw, święty i bohater

Sidi Bouzid, miejscowość oddalona o ponad 4 godziny jazdy od stolicy kraju - Tunisu, zamieszkana przez około 40 tysięcy ludzi i niemalże zapomniana w przewodnikach turystycznych. To tu właśnie dochodzi do wydarzeń, które rozpoczną tzw. rewolucję jaśminową. "Mr Bouazizi jest bohaterem, jest świętym, kocham go ponieważ uwolnił mnie od mojego strachu... strachu przed władzą". Kim był wcześniej? Od nastoletnich lat sprzedawał warzywa na miejscowym targu, gdy władze odmówiły mu prawa do handlu oraz zabrały jego stragan na kółkach, udał się do miejscowego przedstawicielstwa. Kobieta, urzędniczka, u której próbował odzyskać swoją własność, spoliczkowała go. 

Mohammed Bouazizi wraca na rynek, w pobliże siedziby lokalnego gubernatora i dokonuje samospalenia. 

Reportaż Jonathana Rugman, z Channel4 "W poszukiwaniu źródeł rewolucji":

Chronologia wydarzeń w Tunezji (listopad 2010 - 14 stycznia 2011)

1. WikiLeaks - depesze publikowane od końca listopada do początku grudnia zawierały m.in informacje o sytuacji w Tunezji. Z udostępnionych dokumentów wynikało, że w kraju panuje korupcja, której samym źródłem jest urzędujący prezydent Ben Ali oraz jego rodzina.

Excerpt: Wikileaks reference ID 09TUNIS372
Classified By: Ambassador Robert F. Godec for reasons 1.4 (b) and (d) 
XXXXXXXXXXXX shared a rare first-hand account of 
corruption from several years ago in which Ben Ali himself 
was described as asking for a 50 percent stake in 
XXXXXXXXXXXX private university. XXXXXXXXXXXX
--------------------------------------------- --------- 
XXXXXXXXXXXX 
XXXXXXXXXXXX [BOOK TITLE REDACTED]
--------------------------------------------- --------- 
¶2. (C) On the margins of a networking event for aspiring and 
successful social entrepreneurs XXXXXXXXXXXX The 
book is extremely critical of the Ben Ali regime for, among 
other things, the "duality" between official discourse and 
the reality on the ground. Specifically XXXXXXXXXXXX points 
to the "stifling" of political liberties and "omnipotent" 
controls on the media. He also charges that freedom of 
association is "illusory" and assesses that "the rule of law 
is more fiction than reality." XXXXXXXXXXXX

Excerpt: Wikileaks Reference ID 08TUNIS679
SUBJECT: CORRUPTION IN TUNISIA: WHAT'S YOURS IS MINE 1
Classified By: Ambassador Robert F. Godec for Reasons 1.4 (b) and (d). 
¶1. (S) According to Transparency International's annual 
survey and Embassy contacts' observations, corruption in 
Tunisia is getting worse. Whether it's cash, services, land, 
property, or yes, even your yacht, President Ben Ali's family 
is rumored to covet it and reportedly gets what it wants. 
Beyond the stories of the First Family's shady dealings, 
Tunisians report encountering low-level corruption as well in 
interactions with the police, customs, and a variety of 
government ministries. The economic impact is clear, with 
Tunisian investors -- fearing the long-arm of "the Family" -- 
forgoing new investments, keeping domestic investment rates 
low and unemployment high (Refs G, H). These persistent 
rumors of corruption, coupled with rising inflation and 
continued unemployment, have helped to fuel frustration with 
the GOT and have contributed to recent protests in 
southwestern Tunisia (Ref A). With those at the top believed 
to be the worst offenders, and likely to remain in power, 
there are no checks in the system. End Summary. 
¶3. (S) President Ben Ali's extended family is often cited as 
the nexus of Tunisian corruption. Often referred to as a 
quasi-mafia, an oblique mention of "the Family" is enough to 
indicate which family you mean. Seemingly half of the 
Tunisian business community can claim a Ben Ali connection 
through marriage, and many of these relations are reported to 
have made the most of their lineage. Ben Ali's wife, Leila 
Ben Ali, and her extended family -- the Trabelsis -- provoke 
the greatest ire from Tunisians. Along with the numerous 
allegations of Trabelsi corruption are often barbs about 
their lack of education, low social status, and conspicuous 
consumption. While some of the complaints about the Trabelsi 
clan seem to emanate from a disdain for their nouveau riche 
inclinations, Tunisians also argue that the Trabelsis strong 
arm tactics and flagrant abuse of the system make them easy 
to hate. Leila's brother Belhassen Trabelsi is the most 
notorious family member and is rumored to have been involved 
in a wide-range of corrupt schemes from the recent Banque de 
Tunisie board shakeup (Ref B) to property expropriation and 
extortion of bribes. Leaving the question of their 
progenitor aside, Belhassen Trabelsi's holdings are extensive 
and include an airline, several hotels, one of Tunisia's two 
private radio stations, car assembly plants, Ford 
distribution, a real estate development company, and the list 
goes on. (See Ref K for a more extensive list of his 
holdings.) Yet, Belhassen is only one of Leila's ten known 
siblings, each with their own children. Among this large 
extended family, Leila's brother Moncef and nephew Imed are 
also particularly important economic actors. 
Excerpt: Wikileaks reference ID 09TUNIS372 Classified By: Ambassador Robert F. Godec for reasons 1.4 (b) and (d)  XXXXXXXXXXXX shared a rare first-hand account of  corruption from several years ago in which Ben Ali himself  was described as asking for a 50 percent stake in  XXXXXXXXXXXX private university. XXXXXXXXXXXX --------------------------------------------- ---------  XXXXXXXXXXXX  XXXXXXXXXXXX [BOOK TITLE REDACTED] --------------------------------------------- ---------  ¶2. (C) On the margins of a networking event for aspiring and  successful social entrepreneurs XXXXXXXXXXXX The  book is extremely critical of the Ben Ali regime for, among  other things, the "duality" between official discourse and  the reality on the ground. Specifically XXXXXXXXXXXX points  to the "stifling" of political liberties and "omnipotent"  controls on the media. He also charges that freedom of  association is "illusory" and assesses that "the rule of law  is more fiction than reality." XXXXXXXXXXXX 
Excerpt: Wikileaks Reference ID 08TUNIS679 SUBJECT: CORRUPTION IN TUNISIA: WHAT'S YOURS IS MINE 1 Classified By: Ambassador Robert F. Godec for Reasons 1.4 (b) and (d).  ¶1. (S) According to Transparency International's annual  survey and Embassy contacts' observations, corruption in  Tunisia is getting worse. Whether it's cash, services, land,  property, or yes, even your yacht, President Ben Ali's family  is rumored to covet it and reportedly gets what it wants.  Beyond the stories of the First Family's shady dealings,  Tunisians report encountering low-level corruption as well in  interactions with the police, customs, and a variety of  government ministries. The economic impact is clear, with  Tunisian investors -- fearing the long-arm of "the Family" --  forgoing new investments, keeping domestic investment rates  low and unemployment high (Refs G, H). These persistent  rumors of corruption, coupled with rising inflation and  continued unemployment, have helped to fuel frustration with  the GOT and have contributed to recent protests in  southwestern Tunisia (Ref A). With those at the top believed  to be the worst offenders, and likely to remain in power,  there are no checks in the system. End Summary.  ¶3. (S) President Ben Ali's extended family is often cited as  the nexus of Tunisian corruption. Often referred to as a  quasi-mafia, an oblique mention of "the Family" is enough to  indicate which family you mean. Seemingly half of the  Tunisian business community can claim a Ben Ali connection  through marriage, and many of these relations are reported to  have made the most of their lineage. Ben Ali's wife, Leila  Ben Ali, and her extended family -- the Trabelsis -- provoke  the greatest ire from Tunisians. Along with the numerous  allegations of Trabelsi corruption are often barbs about  their lack of education, low social status, and conspicuous  consumption. While some of the complaints about the Trabelsi  clan seem to emanate from a disdain for their nouveau riche  inclinations, Tunisians also argue that the Trabelsis strong  arm tactics and flagrant abuse of the system make them easy  to hate. Leila's brother Belhassen Trabelsi is the most  notorious family member and is rumored to have been involved  in a wide-range of corrupt schemes from the recent Banque de  Tunisie board shakeup (Ref B) to property expropriation and  extortion of bribes. Leaving the question of their  progenitor aside, Belhassen Trabelsi's holdings are extensive  and include an airline, several hotels, one of Tunisia's two  private radio stations, car assembly plants, Ford  distribution, a real estate development company, and the list  goes on. (See Ref K for a more extensive list of his  holdings.) Yet, Belhassen is only one of Leila's ten known  siblings, each with their own children. Among this large  extended family, Leila's brother Moncef and nephew Imed are  also particularly important economic actors.

 

16 grudnia 2010 - Mohammed Bouazizi, po nieudanej próbie odzyskania swojego miejsca pracy, spoliczkowany przez urzędniczkę, dokonuje samospalenia na ulicach Sidi Bouzid.

17 grudnia 2010 - wybucha pierwsza demonstracja na ulicach Sid Bouzid.

18 grudnia 2010 - na Facebooku pojawia się FanPage "Mr. President, Tunisians are setting themselves on fire" (tłum. Panie Prezydencie, Tunezyjczycy się podpalają).

19 grudnia 2010 - pojawia się film na YouTube z zamieszkami w Sidi Bouzid.

 

29 grudnia 2010 - dalsze zamieszki w Sidi Bouzid; na YouTube pojawia się film, który pokazuje, że część uczestników jest pod wpływem gazu łzawiącego. Zgromadzeni Tunezyjczycy odśpiewują hymn państwowy Humat Al Hima (tłum. Obrońcy Ojczyzny).

 

30 grudnia 2010 - kolejny film na YouTube, protesty w Sidi Bouzid. Prawnik oraz inni mieszkańcy protestują w centrum miasta.

"Watch, the oppression is visible!!" 

"Down with the Doustour party!"

"Down with the torturer of the people!"

"See - the terrorism (of the police) is visible!"

"Working is a right!"

 

31 grudnia 2010 - zamieszki w stolicy kraju, Tunisie. Na YouTube wydostają się trzy filmy pokazujące próbe pacyfikacji protestu prawników przez policję:

 

4 stycznia 2011 - tzw. cichy protest  w Sidi Bouzid.

4 stycznia 2011 - Netcraft informuje, że większość domen tunezyjskich nie funkcjonuje.

6 stycznia 2011, godz. 12:13 - bloger Slim Amamou pisze na Twitterze:

@Astrubaal @nawaat @Selim_ @yassayari There were cops around my house and a friend’s yesterday and this afternoon, they called the office this afternoon.

tłum. Wczoraj i dziś wokół mojego domu oraz domu przyjaciela pojawiła się policja, dzwonili też do biura.

6 stycznia 2011, godz. 12:52 - ostatni wpis na Twiterze Slim Amamou:

404L fails the exam because of the light on the license plate. I'm becoming a TV star.

6 stycznia 2011, około godz. 13 - bloger Slim Amamou z niewyjaśnionych przyczyn zostaje aresztowany przez policję.

6 stycznia 2011 - na Flickrze pojawiają się zdjęcia wzywające do uwolnienia Slim Amamou:

 

Artyści hip-hopowi publikują utwory nawiązujące do rewolucji:

 

10 stycznia 2011 - protestujący w Kasserine zrywają wielki banner prezydenta Ben Ali.

 

11/12 stycznia 2011 - filmy z kolejnych protestów w Kasserine (drugi film zawiera elementy przemocy).

"Wolimy żyć tylko o chlebie i wodzie niż pod prezydentem Ben Ali"

 

Film ze szpitala (brutalny) w Kasserine, po tym, jak policja otworzyła ogień do protestujących:

 

Zdjęcie z Flickra. Napis mówi "Mohamed Amine Mbarki, jeden z zabitych podczas protestów w Kasserine":

 

12 stycznia 2011 - dziesiątki tysięcy ludzi rozpoczynają protest w mieście Sfax.

 

14-letnie dziecko zostaje zastrzelone podczas prostestów w Sfax:

 

13 stycznia 2011 - protesty w mieście Mahdia.

 

Rezygnacja Ministra Spraw Zagranicznych zostaje opublikowana na jego prywatnej stronie, ale jej prawdziwość nie jest do końca pewna:

Citizens of the Republic of Tunisia, After witnessing the recent event that our country has been enduring since December17th  2010, I declare my inaptitude in pursuing my function in a serene and objective environment as intended. I declare hereby my official resignation from my function as a minister of foreign affairs at the Tunisian government. In  a last effort to assume my responsabilities, I am asking the families of the tunisian martyrs to accept my sincere condoleances and my deep regret faced to their common tragedy. I assumed the fate of the Tunisian citizens, after marrying the daughter of one of Ben Ali’s first cousins, and was a member of the family and part of their clan. I am not proud of my own family, and in an honest declaration, would be ready to be judged in court at the same time as they will be. This will be my last service to the Tunisian citizens, in hope that with my resignation, citizens of Tunisia will be more graceful towards me and my family. I make this decision in hope for the return of rest. I relinquish the Tunisian government to express my  deep affliction and my righteous anger toward the dire management of  this crisis, causing hence the death of dozens of young Tunisians. I am  profoundly convinced that these are not terrorist acts, but citizens  exerting their right to strike against a regime who abandoned them for  two decades. For this reason, I do not deem myself a member of this  oppressing and manipulating government. In a last resort to save face with the international media, the government is working hard from within to portray the protesters as mindless terrorists  destroying their country and refusing any peaceful discussion. The  government has hired teams of their own police in civilian attire that  go around ravaging the suburbs in an effort to spread doubt and  disseminate the truth about the tunisian people.  I reiterate my most sincere condolences to the families of victims, not only  to the ones that passed away these four past weeks, but to all the broken families by the injustice and inconveniences caused by this clan as  well.  For a free Tunisia, Kamel Morjane

Na Twitterze szybko pojawiają się reakcję (tłumaczenie na polski):

Brian_Whit: Angielska wersja listu Morjane wygląda podejrzliwie. Myślę, że to podpucha.

@abuaardvark: RT @arabist: via @tunivisions, Minister Spraw Zagranicznych Tunezji zaprzecza rezygnacji. Cdn.

Hamma, płonie posterunek policji:

 

Alert do obywateli-turystów USA:

The U.S. Department of State alerts U.S. citizens to the intensifying political and social unrest in Tunisia and recommends deferring non-essential travel to Tunisia at this time. The unrest has recently spread to Tunis and all major cities, including popular tourist destinations. These spontaneous and unpredictable events have degenerated on several occasions into violent clashes between police and protesters, resulting in multiple deaths injuries, and extensive property damage.  While these disturbances appear to be triggered by economic concerns, and not directed toward Westerners, U.S. citizens are urged to remain alert to local security developments and to be vigilant regarding their...

13 stycznia 2011, po godz 20:00 - wystąpienie prezydenta Ben Ali, reakcje na Twitterze:

@BBCBreaking: Prezydent Tunezji Ben Ali nie będzie kandydował w wyborach w 2014, obiecuje również więcej wolności w mediach 

@monaeeltahawy: Każdy arabski przywódca patrzy z niepokojem na Tunezję. Każdy arabski obywatel patrzy na Tunezję ze współczuciem i nadzieją

Zaraz po tym wystąpieniu, koło godziny 23.00, pojawiają się informacje o przywracaniu dostępu do internetu i blokowanych stron:

@AnonymousIRC: Mamy kilkanaście potwierdzeń, że dostęp do Internetu jest przywracany. Bitwa wygrana ale Tunezja musi być wolna

@nawaat: potwierdzamy, że nasz główny blog nawaat.org nie jest już blokowany w Tunezji

@walidsa3d: nawet strony pornograficzne nie są cenzurowane. co się stało?

@samihtoukan: Włączyłem TunisTV i wpadłem na debatę o demokracji. To jakiś dowcip czy co? Cały kraj zamienił się w demokrację w ciągu godziny? #sidibouzid

13 stycznia 2011, godz. 23:20

@slim404: jestem Wolny

- bloger Slim Amamou informuje na Twitterze o swoim wypuszczeniu z więzienia.

14 stycznia 2011, ranek - rozpoczynają się protesty w Tunisie:

"Przychodzimy w pokoju, nie zabijajcie nas" We Come in peace don't Kill us # ACAB #tunis #tunisie #s... on Twitpic

@nawaat: policja znowu strzela do cywili przy użyciu ostrej amunicji, w pobliżu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, tam gdzie protestują tłumy

 @Dima_Khatib: POTWIERDZONE przez Tunezyjczyków: dziennikarze telewizji państwowej przejęli kontrolę nad telewizją

 

17:08

@JawazSafar: Tunezyjska telewizja właśnie podała, że każde zgrupowanie powyżej trzech osób może być ostrzelane z ostrej amunicji

17:21

@SultanAlQassemi: AlJazeera i Al Arabiha informują o strzelaninach w centrum Tunisu

17:58

@acavin REUTERS: armia tunezyjska otoczyła lotnisko międzynarodowe #sidibouzid

18:35

@monaeeltahawy: 14 stycznia przejdzie do historii jako pierwsza postkolonialna rewolucja w krajach arabskich. Nie te pucze, której mieliśmy wcześniej. #sidibouzid

18:37

@AlanFisher: To oficjalne. Fouad Mebazaâ nowym prezydentem Tunezji, przez kolejne 60 dni

18:47

@HalaGorani: Tunezyjski prezydent Ben Ali opuścił kraj. Premier zajął jego miejsce.

"The Revolution will be Twittered"

- powiedział dziennikarz Andrew Sullivan po wybuchu zamieszek w czerwcu 2009 w Iranie. Rozwój wydarzeń w Tunezji pokazał, jak ważną rolę odgrywają media społecznościowe w katalizowaniu zmian w społeczeństwie, i wywołał prawdziwą dyskusję na temat ich roli i wpływu internetu na cały region Bliskiego Wschodu (i nie tylko).

Cdn. 


  
znajdź w serwisie


RSS - Wywiad
Wywiad  
RSS - Interwencje
RSS - Porady
Porady  
RSS - Listy
Listy